Τρεχάτε γειτόνοι, κανένας δε γλιτώνει!

"... Τις παραμονές των Χριστουγέννων oι καλικάντζαροι έχουν σχεδόν καταφέρει να κόψουν τον τεράστιο ξύλινο στύλο που κρατά στη θέση της τη γη. Χαρούμενοι βγαίνουν επάνω τη γη για να πειράξουν τους ανθρώπους. Φοβούνται πολύ το φως και γι' αυτό τη μέρα κρύβονται. Mικροί και ευκίνητοι καθώς είναι βγαίνουν από τις κρυψώνες τους τη νύχτα και μπαίνουν στα σπίτια απ' όπου βρουν. Από τις καμινάδες, τις κλειδαρότρυπες και τις χαραμάδες.

Τους αρέσει να πλατσουρίζουν μέσα στα δοχεία που έχουν οι νοικοκυρές το λάδι, στα τηγάνια, στα τσουκάλια, στα πιάτα λερώνοντας τα φαγητά με τα ακάθαρτα νύχια τους. Δεν κλέβουν τίποτα, αλλά αναστατώνουν τόσο πολύ το σπίτι που το κάνουν αγνώριστο.

Η ονομασία Καλικάντζαρος προέρχεται από το επίθετο «καλός» και από το «κάνθαρος». Οι Αρχαίοι πίστευαν πως οι ψυχές όταν έβρισκαν την πόρτα του ‘Aδη ανοιχτή, ανέβαιναν στον απάνω κόσμο και τριγύριζαν παντού χωρίς έλεγχο και περιορισμούς. Σύμφωνα με την λαϊκή μας δοξασία όσα παιδιά γεννιούνται την ίδια νύχτα με τον Χριστό και είναι αγόρια γίνονται καλικάντζαροι και όσα είναι καρίτσια γίνονται στρίγγλες.

Πολύ αργότερα οι Βυζαντινοί, γιόρταζαν το Δωδεκαήμερο με μουσικές, τραγούδια και μασκαρέματα. Οι άνθρωποι, έχοντας κρυμμένα τα πρόσωπά τους, πείραζαν τους ανθρώπους στους δρόμους κι έμπαιναν απρόσκλητοι σε ξένα σπίτια ακόμα κι από τις καμινάδες. Κι όλα αυτά για δώδεκα μέρες, ως την παραμονή των Φώτων, οπότε με τον Μεγάλο Αγιασμό όλα σταματούσαν κι οι άνθρωποι ησύχαζαν. Έτσι και σήμερα, σύμφωνα με τον μύθο οι καλικάντζαροι εξαφανίζονται τα Φώτα με τον αγιασμό των νερών, λέγοντας: Φεύγετε να φεύγουμε κι έφτασε ο τουρλόπαπας με την αγιαστούρα του και με τη βρεχτούρα του ..."

Just Be There

Plantelope Sprouting

Μου είπαν ότι δεν είναι κάτι καινούργιο, εγώ πάντως εντυπωσιάστηκα.

"Σας στέλνουμε σπόρους με πολύχρωμες ευχές. Φυτέψτε τις ευχές μας και δείτε τις να ανθίζουν." έγραφε έξω από τον φάκελο και μέσα συνέχιζε με τις οδηγίες : "Τοποθετήστε το χαρτί σε μια γλάστρα και σκεπάστε με χώμα. Ποτίστε. Αφήστε τη γλάστρα σε ηλιόλουστο μέρος για να δείτε την κάρτα σας να ανθίζει."

Μια τρυφερή, δημιουργική και πρωτότυπη ιδέα για ευχές!

La vida no vale nada

"Δεν εκτιμώ έναν ζωγράφο που μετατρέπει τον ήλιο σε μια κίτρινη κηλίδα, αλλά θαυμάζω εκείνον που με μια κίτρινη κηλίδα δημιουργεί έναν ήλιο" έχει δηλώσει ο Pablo Picasso ο οποίος χρησιμοποιώντας συμβολισμούς στα έργα του απέδιδε νοήματα για σημαντικά θέματα της ζωής όπως όλοι γνωρίζουμε. Πως θα μπορούσε όμως ένας πίνακας να περάσει στην οθόνη περιπλανώμενος αλλά χωρίς πάθος και χωρίς κανένα συναίσθημα; Πιστεύω ότι ίσως η απάντηση κρύβεται στα λόγια του, "Ζωγραφίζω τα αντικείμενα όπως τα σκέφτομαι όχι όπως τα βλέπω". Καθόριζε βέβαια κάποιες φιγούρες μέσα στο χαοτικά υπαρξιακό πλαίσιο του καμβά. Σύμφωνα με τον ζωγράφο η δημιουργική έκφραση έπρεπε να ξεφεύγει από τα όρια, όπως για τον σκηνοθέτη η ιστορία έπρεπε να ξεφύγει από τα όρια της συμβατικότητας, όχι με καθορισμένους χαρακτήρες αλλά με πρόσωπα χωρίς υπόσταση.

Όχι, δεν είναι ο Pablo Picasso που ζωγραφίζει στην οθόνη, είναι ο Jim Jarmusch που σκηνοθετεί μια "ιστορία" χωρίς ιστορία θα τολμούσα να πω, η οποία μου άφησε πολύ διαφορετικές εντυπώσεις από το ασπρόμαυρο Down By Law (Η Παγίδα του Νόμου), η πρώτη ταινία του Jarmusch που είδα. Ακόμα θυμάμαι εκείνο το χιουμοριστικό παραλήρημα του Roberto Benigni μαζί με τους συγκρατούμενούς, "I scream You scream We all scream for an ice-cream"! Εκεί οι χαρακτήρες ήταν καθορισμένοι όμως. Αν και ο φακός επικεντρωνόταν στο πώς επηρεάζει ο ένας τον άλλον, ο σκοπός της απόδρασης ήταν ορατός. Αντίθετα στα " Όρια του ελέγχου" δεν έχουμε ολοκληρωμένη εικόνα του κεντρικού ήρωα με την έννοια ότι ναι μεν μαθαίνουμε τον σκοπό της αποστολής του αλλά δεν γνωρίζουμε ούτε τον ίδιο ούτε και τους περαστικούς ανθρώπους σε όλη αυτή την περιπλάνησή του, η οποία είναι ένα είδος road movie χωρίς σημασία, μάλλον χτισμένο πάνω στην φράση La vida no vale nada που ακούμε αρκετές φορές κατά την διάρκεια της ταινίας. Ο ήρωας κατά την γνώμη μου φαίνεται να βρίσκεται σε έναν εσωτερικό μονόλογο. Πως το συμπεραίνω αυτό; Δεν το συμπεραίνω, μόνο το υποθέτω, γιατί ως θεατής έχω ελάχιστα στοιχεία για να κρίνω, όπως ένα μειδίαμα, ένα λάγνο βλέμμα και λίγες φράσεις. Ίσως πάλι και να μην είναι έτσι αφού το συναίσθημα απουσιάζει εκτός από μια δυο στιγμές οι οποίες είναι μάλλον διφορούμενες ως προς το νόημά τους. Όλα δείχνουν περαστικά και εφήμερα και σ' αυτό συντελεί και η φωτογραφία που προσπαθεί να κεντρίσει κυρίως τις αισθήσεις μας. Οι χαρακτήρες εναλλάσσονται με τέτοια ταχύτητα όπως και τα "Two espressos in separate cups" αλλά ο φακός κρατάει την λεπτομέρεια της εικόνας σε slow motion και μετά την αφήνει να χαθεί. Μια τεχνική που με γοήτευσε, θα μπορούσα να πω.

Σε προσωπικό επίπεδο η ταινία μου ανέσυρε μνήμες από πρόσφατο ταξίδι μου στην Σεβίλλη, το σύμβολο του έρωτα σύμφωνα με τα δεδομένα του Ισπανικού πολιτισμού αλλά και οικείες εικόνες κι ακούσματα από την ελληνική επαρχία, μια καρέκλα, έναν δρόμο, έναν ασβεστωμένο τοίχο ή το λάλημα ενός κόκορα. Δεν θα μπορούσε να λείπει το παραδοσιακό φλαμένκο από την μουσική επένδυση αυτής της ταινίας γιατί κατά την γνώμη μου η μουσική έπρεπε να τονίζει την απουσία του πάθους από τους ήρωες με το να δημιουργεί αντίθεση.

Η ταινία μου άρεσε όχι ως πολύπλοκο σενάριο αλλά ως ένα όμορφο εικαστικό δρώμενο, χωρίς δράση αλλά με εξαιρετική αισθητική. Η άποψή μου είναι φυσικά υποκειμενική. Αν θέλετε να δείτε την ταινία θα σας συμβούλευα χρησιμοποιώντας τα λόγια του ήρωα όπου όταν τον ρωτούν πως κατάφερε να μπει σε εκείνο το καλά φυλασσόμενο δωμάτιο μας απαντά "Χρησιμοποίησα τη φαντασία μου", έτσι κι εσείς, αφού διαλέξετε βέβαια ένα απόγευμα που δεν είστε πολύ κουρασμένοι, πριν μπείτε στην αίθουσα φροντίστε να έχετε πάρει μαζί και την φαντασία σας!

Μικρές Eκπλήξεις της Καθημερινότητας

Μια κρύα και βροχερή μέρα σαν την σημερινή θα προτιμούσα να μείνω καθηλωμένη στον καναπέ χαζεύοντας τα γκρίζα σύννεφα στον μουντό ουρανό. Έπρεπε όμως να γίνουν τα ψώνια της ημέρας κι έτσι αναγκαστικά πήρα το αυτοκίνητο και κατέβηκα στο κέντρο της περιοχής. Εδώ και αρκετό καιρό δεν επισκέπτομαι το καφέ του βιβλιοπωλείου από το οποίο αγοράζω τα βιβλία μου λόγω του ενοχλητικού καπνού από τα τσιγάρα που κατακλύζει τον χώρο, παρά την απαγόρευση.

Περπατώντας στο πεζοδρόμιο ακριβώς απέναντι ασυναίσθητα γύρισα το κεφάλι μου και ένας μικρός αριθμός ανθρώπων έξω από το βιβλιοπωλείο μου κίνησε την περιέργεια κυρίως γιατί ήθελα να διαπιστώσω μήπως υπάρχει κάποια παρουσίαση βιβλίου. Όσο πλησίαζα συνειδητοποιούσα ότι δεν επρόκειτο για μια παρέα αλλά για ανθρώπους που ούτε γνωρίζονταν ούτε περίμεναν κάτι να αρχίσει. Είχαν όμως όλοι τους κάτι κοινό. Κάπνιζαν! Αντιστράφηκε τόσο σύντομα η εικόνα, αναρωτήθηκα, και οι καπνίζοντες είναι έξω και οι μη καπνίζοντες κάθονται μέσα; Τι υπέροχη έκπληξη, μετά από τόσα χρόνια!

Κοντοστάθηκα λίγο στην πόρτα για να σιγουρευτώ και αποφάσισα να μην χάσω αυτήν την ευκαιρία. Κάθισα σε ένα γωνιακό τραπέζι, παρήγγειλα ένα ζεστό κακάο και άρχισα να διαβάζω το βιβλίο μου. Η ατμόσφαιρα ήταν καθαρή και η απαλή μουσική ευτυχώς δεν είχε αλλάξει. Αφηρημένη άφησα το βλέμμα μου να περιπλανηθεί. Παρατήρησα ένα γαλάζιο καρτελάκι πάνω σε όλα στα τραπέζια και το γύρισα λίγο αδιάφορα για να το διαβάσω. Ήταν μια ενημέρωση για τους πελάτες που έγραφε ότι το κατάστημα διαθέτει δωρεάν ασύρματη πρόσβαση στο διαδίκτυο. Αυτό κι αν ήταν έκπληξη!

Κι όσο σκεφτόμουν πόσο διστακτικά βγήκα το πρωί από το σπίτι, τόσο χαιρόμουν γι’ αυτές τις μικρές, αλλά τόσο όμορφες εκπλήξεις που με περίμεναν.

Φωτογραφία: Francisca Rivera

Μουσική: Chan Chan - Buena Vista Social Club

Ενόψει εορτών...

... Φέρε την κόκκινη μπάλα, τη μεγάλη και την κορδέλα να δέσω την εξώπορτα, κάτσε ν' αλλάξω το cd, γιατί όχι, μα το ακούσαμε τρεις φορές.. με πονάει το κεφάλι μου, τι ωραίο που είναι αυτό, να το βάλουμε στο τζάκι, μηηη θα το σπάσεις, το αγγελάκι τώρα, περίμενε να φέρω την σκάλα, μη πατήσεις την πρασινάδα και πέσεις, μαμάαα το αγγελάκι δεν έχει κεφάλι, και γι'αυτό κλαις; Κόλλα έχουμε; Ξέρεις που είναι η κόλλα; Καλά, άσε θα βάλουμε τον φιόγκο, όχι αγάπη μου το ψαλίδι είναι επικίνδυνο για σένα, να πάρε το αρκουδάκι, μαμάαα νερό, που είναι οι μικρές μπάλες; φύγε Μάξιμε! θέλεις τον χιονάνθρωπο για το δωμάτιο σου; τους αρλεκίνους; οκ πάρε έναν όμως γιατί ο άλλονς λέω να μπει στο δέντρο, μαμάαα ο Μάξιμος τρώει το ξωτικόοο, δεν είναι έτοιμα ακόμα, θα τα βγάλουμε να κρυώσουν και μετά, δεν γίνεται, γιατί δεν τρωω μελομακάρονα κάνω δίαιτα, τι είναι δίαιτα; όχι εσύ δεν μπορείς να κάνεις, ναι ναι εκεί αφησέ το, περιμένε να σε σηκώσω να φτάνεις, μαμάαα τσίσα, να βάλουμε ζακέτες πριν βγουμε στο μπαλκόνι, κράτα τα φωτάκια, αχ αυτό μ'αρέσει, χορεύουμε; έλα έλα, λα λα λαα, λα λα λαα, λα λα λα, ναι, λέει για ένα ελαφάκι, θα σου πω την ιστορία το βράδυ πριν κοιμηθείς, τι μυρίζει; όχι πάλι..


Φωτογραφία: Jeff Moody
Μουσική:Rudolph The Red-Nosed Reindeer

Σας Ευχαριστώ ...

(κλικ στο γατί)

... που εδώ και έναν χρόνο διαβάζετε τις σκέψεις μου, τις χαρούμενες, τις λυπημένες, τις μισότρελες, τις παθιασμένες, τις βαρετές, τις θυμωμένες. Σας ευχαριστώ για όσα μου είπατε αλλά και για όλα όσα δεν μου είπατε. Σας ευχαριστώ που μείνατε ή απλώς περάσατε. Σας ευχαριστώ που υπάρχετε και μοιραία έγινα μέρος αυτού του μαγικού μικρόκοσμου, του πότε οικείου και πότε απόκοσμου.

Να είστε καλά!

Φωτογραφία: Του Mάξιμου
Μουσική: Το Resistire ακούγεται στο Átame του αγαπημένου μου σκηνοθέτη Pedro Almodovar. Δεν βρήκα κάποια ολοκληρωμένη μετάφραση αλλά αφού η ταινία έχει αίσιο τέλος θεωρώ ότι τα λόγια είναι δυναμικά και αισιόδοξα.

"Κολλητική και η μοναξιά"

Με αφορμή το άρθρο με τίτλο "Κολλητική και η Μοναξιά" που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα τα Νέα σήμερα αλλά και την ροή των εξελίξεων σχετικά με τις συνέπειες του θανατηφόρου (;) ιού της γρίπης, ήρθε στο ήδη βασανισμένο μυαλό μου και το αιχμηρό δίλημμα: Αν είχα να επιλέξω μεταξύ γρίπης και μοναξιάς, τι θα διάλεγα;

Εν όψει εορτών όπου η ανταλλαγή των πληθυσμών είναι αυξημένη είτε από χώρα σε χώρα είτε από σπίτι σε σπίτι, οι κολλητικές ασθένειες μετατρέπονται σε αληθινή ασύμμετρη απειλή. Διάβασα πως στην λίστα προστίθεται και το συναίσθημα της μοναξιάς σύμφωνα με έρευνα του δρ Χριστάκη, καθηγητή Ιατρικής και Ιατρικής Κοινωνιολογίας στο πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ.

Όπως πολύ συχνά υποστηρίζουν οι γιατροί, η πρόληψη είναι η καλύτερη θεραπεία, πράγμα που σημαίνει πως πρέπει να προσέχω τον εαυτό μου και να είμαι σε επιφυλακή για τυχόν ύποπτα συμπτώματα. Αν κολλήσω την γρίπη των Χοίρων τότε θα έχω πυρετό, πόνους στους μύες, πονοκέφαλο, βήχα, πρήξιμο των αδένων, ρίγη και ένα μόνιμο αίσθημα κούρασης. Επιπλέον, ο κίνδυνος επιπλοκών ίσως με θανατηφόρα έκβαση θα είναι ορατός. Νιώθοντας μοναξιά πάλι, δεν θα κινδυνέψω τόσο πολύ. Ή μήπως όχι; Ποια είναι τα συμπτώματα της μοναξιάς και ποια θα είναι άραγε η επίδραση τους στον ψυχισμό μου; Σύμφωνα με έρευνες γνωστών ψυχοθεραπευτών θα νιώθω συναισθήματα απομόνωσης , ένα περίεργο αίσθημα ματαίωσης για ότι πραγματικά θέλω και θα χάσω την αυτοεκτίμηση μου.

Επίσης πρέπει να γνωρίζω και τους τρόπους θεραπείας για να μπορώ με αντικειμενικότητα να επιλέξω. Για την αντιμετώπιση της γρίπης θα χρειαστώ οπωσδήποτε μια φαρμακευτική αγωγή και μια ομάδα γιατρών να με επιβλέπουν μέρα νύχτα, από την άλλη για να καταπολεμήσω την μοναξιά μου σίγουρα είναι απαραίτητοι μερικοί φίλοι ή μια ομάδα αλληλοϋποστήριξης. Παίζουν ενεργό ρόλο και τα γνωστά ψυχοφάρμακα αλλά ενδέχεται να μην τα χρησιμοποιήσω ποτέ, ανάλογα βέβαια την σοβαρότητα της κατάστασής μου.

Αναρωτιέμαι τελικά, να αρρωστήσει το σώμα ή η ψυχή και σε τι βαθμό αυτά τα δύο είναι αλληλένδετα; Μήπως κινδυνεύω και από τα δύο ταυτόχρονα; Υπάρχουν και τόσες θεωρίες για τις ψυχοσωματικές ασθένειες που αν τις διαβάσω όλες μπορεί και να τρελαθώ και μετά να αποκτήσω μεγαλύτερους προβληματισμούς, να διαλέξω την γρίπη, την μοναξιά ή την τρέλα;

Τσ.. μα τι κάθομαι και σκέφτομαι.. ας πιω μια κούπα ζεστό καφέ κι ας χαζέψω τις σταγόνες της βροχής που κυλούν στο τζάμι. Είναι τόσο ψυχοφθόρο να ευθυγραμμίζομαι υποσυνείδητα με την ίδια την δυστυχία, γκρινιάζοντας από τον ενδόμυχο φόβο μου μήπως μια μέρα μου χτυπήσει την πόρτα γιατί έτσι, είναι βέβαιο ότι σύντομα θα το κάνει. Η ζωή ΔΕΝ είναι όμορφη "έτσι κι αλλιώς", όπως πολλές φορές λέω στον εαυτό μου και στους άλλους. Η ζωή γίνεται ομορφότερη όταν διακόπτουμε τον ειρμό της σκέψης μας και την συνεχή προβολή της στο λευκό πανί και την μετουσιώνουμε, όχι σε μια παρατεταμένη ανάσα, αλλά σε μια ανάσα που πάλλεται ώστε να δίνει ζωή στη ζωή μας.

Δεκέμβρης

Με τόση ζέστη

τι άλλο να σκεφτώ;

Χριστούγεννα στην άμμο

και Πάσχα στον βυθό.

Καλό μήνα