Κι αν ο Θεός είναι ένας από μας;

Τον δεκαπενταύγουστο βρέθηκα στην Τήνο και λέω βρέθηκα γιατί δεν συνηθίζω να επισκέπτομαι μέρη με σκοπό να παρευρεθώ στα πανηγύρια και τις τοπικές γιορτές τους. Σέβομαι και εκτιμώ βαθύτατα τις παραδόσεις αλλά τις περισσότερες φορές το κίνητρο είναι η καλή παρέα. Παρά το γεγονός λοιπόν ότι κάθε χρόνο στην γιορτή της Παναγίας σχεδόν "βουλιάζει" το νησί, φέτος οι επισκέπτες ήταν πολύ λιγότεροι. "Είναι γιατί δεν βγήκαν πέρσι τα τάματα, γι’ αυτό", άκουσα να λέει κάποιος από τους ντόπιους που φαινόταν να ειρωνεύεται όλους όσοι ανεβαίνουν γονατιστοί την ανηφόρα. Η αλήθεια βέβαια είναι πως αν ήταν οικονομικής φύσεως οι επιθυμίες των πιστών πέρσι, μετά τα αυστηρά μέτρα και τις περικοπές στους μισθούς, η πίστη τους σίγουρα κλονίστηκε. Από την άλλη πλευρά, απ' ότι λένε, η αγάπη όλα τα μπορεί. Την αγάπη δεν διδάσκει η θρησκεία μας; Το σεβασμό προς τα Θεία και την αγάπη προς τον πλησίον; Αυτά θυμάμαι κι εγώ από το μάθημα των Θρησκευτικών. Τι απογίνεται όμως η αγάπη και ο σεβασμός προς τους συνανθρώπους μας όταν σταματήσουν τα θαύματα; Όταν το δάκρυ του Αγίου ή η εικόνα που ματώνει δεν σου γεμίζουν πια την τσέπη; Δεν σου διορίζουν το παιδί; Όταν η φανουρόπιτα δεν σου βρίσκει μια θέση εργασίας; Κατά τη γνώμη μου ήρθε η ώρα να αναζητήσουμε, θεούς, οραματιστές, σωτήρες, καθοδηγητές, συνοδοιπόρους ή όπως αλλιώς θέλει να τους ονομάζει ο καθένας μας, μέσα σε γνωστούς και φίλους, ανάμεσα σε ανθρώπους υπαρκτούς που έχουν δικές τους και αξιόλογες ιδέες να υλοποιήσουν.

Στη χώρα μας όμως κάτι τέτοιο μοιάζει ανέφικτο. Δεν θα τολμήσω καν να αναφερθώ στην διαφορετικότητα, στην διαφορετική άποψη αναφέρομαι. Προτιμάμε να εμπιστευτούμε ότι μας είναι άγνωστο κι απόμακρο για να του προσδώσουμε ότι χαρακτηριστικά θέλουμε. Πρόκειται να συναντήσουμε ποτέ κάποια μορφή από όσες αναφέρει η θρησκεία μας; Απ’ όσο γνωρίζω είναι μάλλον απίθανο. Οπότε υπάρχει έτοιμο ένα εξιλαστήριο θύμα, κάτι να αγιοποιήσουμε όταν η ζωή μας είναι όμορφη ή να καταραστούμε και να εναποθέσουμε τις ευθύνες όταν όλα πάνε στραβά. Όποιος δε, έχει αντίθετη άποψη από εμάς, του κόβουμε και την καλημέρα. Δεν μας ενδιαφέρει να τον πείσουμε με επιχειρήματα ή να μοιραστούμε μαζί του τις διαφορετικές εμπειρίες μας. Τον διαγράφουμε. Είναι πλέον ο εχθρός. Είναι με τους άλλους. Άλλωτε πρέπει να υπάρχουν εχθροί, όπως και στις ταινίες. H πάλη μεταξύ του καλού και του κακού δεν είναι μυθοπλασία. Mας αρέσει νομίζω να κοιμόμαστε και να ξυπνάμε ψάχνοντας τρόπους πως να νικήσουμε τον εχθρό, τον γείτονα, τον συγγενή, το αφεντικό, αυτόν που μας προσπέρασε, όλους, άλλο αν έχουν φύγει οι κατακτητές εδώ και αιώνες.

Αυτά διδάσκουμε και στα παιδιά μας. "Μη μιλάς σ’αυτόν, είναι Αλβανός", "Δεν θα καλέσουμε εκείνον είναι δεξιός ή αριστερός", "Μην πάμε στο σπίτι του τάδε είναι φιλοκυβερνητικός", "Είναι άθεος", "Δεν έχει λεφτά ή παρά έχει λεφτά για μας", 'Είναι στραβός κουτσός κι ανάποδος". Δεν θέλουμε να ακούσουμε. Υψώνουμε ένα τοίχος, χωνόμαστε μέσα και αφήνουμε να μπουν μόνο όσοι μας μοιάζουν. Μια φράση, ένα χόμπυ, μια διαφωνία, οτιδήποτε, φτάνουν για να βάλουμε ταμπέλα. Χωριζόμαστε σε κλίκες. Και πως θα γίνουμε ένα για να παλέψουμε πρώτα με τους κακούς μας εαυτούς και μετά με το σαθρό σύστημα; Αν δεν είμαστε "Εμείς", παρά γινόμαστε με μεγάλη ευκολία "Εμείς", "Εσείς" και οι "Άλλοι"; Πριν μερικές εβδομάδες πήγα για φαγητό σε κάποιο εστιατόριο με το παιδί μου. Όταν είδαν τον μικρό μας οδήγησαν σε κάποιο απομακρυσμένο τραπέζι, λες είμαστε οι τιμωρημένοι, oι απόκληροι της κοινωνίας. Λίγο αργότερα ήρθε ένα ηλικιωμένο ζευγάρι. Ο κύριος άρχισε να καπνίζει παρά το απαγορευτικό σήμα. Όλος ο καπνός ερχόταν πάνω στο παιδί και ούτε που νοιάστηκε, τουλάχιστον να μετακινηθεί σε άλλη καρέκλα ή να κουνήσει λίγο το χέρι του σε άλλη κατεύθυνση. Παραπονέθηκα στο σερβιτόρο ότι ενώ βρισκόμαστε σε χώρο μη καπνιζόντων ο κύριος καπνίζει το τρίτο του τσιγάρο. Όταν ο κάποιος από το μαγαζί μίλησε στον συγκεκριμένο πελάτη, αυτός εξοργίστηκε. Συνειδητοποιώντας ότι εγώ είχα παραπονεθεί άρχισε να λέει με δυνατή φωνή για να τον ακούσω. "Εγώ θα κάνω ότι γουστάρω. Κατάλαβες κύριε, γεμίσαμε χαφιέδες της κυβέρνησης ..." Έτοιμη η ρετσινιά. Γιατί δεν μας ενδιαφέρει το ίδιο το πρόβλημα, αλλά σε ποιον να το φορτώσουμε.

 Έχουν δίκιο όσοι έχουν γράψει στους τοίχους "Μίσος ταξικό". Δεν προσπαθούν να το δημιουργήσουν, υπήρχε από πάντα και από πάνω προς τα κάτω και αντίστροφα, εντός εκτός και επί τα αυτά και σε όλα τα επίπεδα. Ένα τέρας που συνεχώς τροφοδοτείται από εμάς τους ίδιους και όχι από τους πολιτικούς και τους υψηλά ιστάμενους όπως νομίζαμε. Γιατί να και που η εναλλαγή των προσώπων δεν μας κάνει μια καλύτερη κοινωνία. To καινούργιο δεν είναι πάντα και καλύτερο. Διαβάζω συνεχώς στις εφημερίδες διαμαρτυρίες για κάποια νέα πρόσωπα στην κυβέρνηση. Αυτοί φταίνε; Πως έγιναν βουλευτές; Κάποιοι τους ψήφισαν και πολλοί μάλιστα. Το θέμα για μένα είναι ότι δε μπα να’ρθει και ο Θεός ο ίδιος να μας κυβερνήσει, εμείς ίδιοι και απαράλλακτοι θα μείνουμε, και ακόμα χειρότερα, τώρα που κάποιοι αποφασίσαμε να θέλουμε να παλέψουμε για το κοινό καλό, δεν μπορούμε. Γιατί δεν έχουμε πλέον τίποτα κοινό. Τα διώξαμε όλα. Δεν γίνονται πια και θαύματα, σε τι να πιστέψεις ή ακόμα καλύτερα, ποιος θα κάνει τώρα τη βρομοδουλειά;

Πρέπει να ξαναεμπιστευτούμε τον άνθρωπο. Είναι η μόνη μας ελπίδα. Τον εαυτό μας και τον συνάνθρωπο. Η λύση των προβλημάτων μας βρίσκεται και μέσα μας και δίπλα μας και πιο κοντά από ότι νομίζαμε. Για δεκαετίες ολόκληρες είχαμε εναποθέσει τις ελπίδες μας και τα όνειρά μας στα κομποσκοίνια και στα πολιτικά γραφεία, σε κάθε αγύρτη τραγόπαπα που έδινε συμβουλές για να αποκτήσει το κτηματάκι και σε κάθε αδίστακτο πολιτικό που υποσχόταν μια θέση στο φεγγάρι μέχρι να ορκιστεί. Δεν θα μάθουμε ποτέ από τα λάθη μας;

 

 Φωτογραφία: Tomasz Pluciennik

Homο Vampire

Εις το όνομα του ανούσιου, της σαχλαμάρας και μιας ανεξάντλητης αποχαύνωσης στην αρχή μας δίνεται η εντύπωση του απόλυτου ελέγχου. Κάποια χρόνια αργότερα, όταν τα πολιτικά πρόσωπα δεν είναι πια στο προσκήνιο ώστε να φθαρούν πολύ, έρχονται στο φως δηλώσεις, καταθέσεις και έγγραφα. Όλα ρίχνονται στο ίδιο τσουβάλι μέχρι να γίνουν αντικείμενα αντιπαραθέσεων και διαμάχης. Κάποια στερούνται σοβαρότητας κάποια όχι. 

 

Αυτό που μου προκαλεί μεγάλη έκπληξη όμως είναι που συνηθίσαμε και σχεδόν τίποτα δεν μας συγκλονίζει. Γίναμε ανθεκτικοί και αδιαφορούμε ακόμα και όταν κάποιοι επενδύουν στον  αφανισμό των άλλων, ακόμα και όταν τα δεδομένα αναιρούνται, ακόμα και όταν η σύγχυση που αρχικά δεν είναι αντιληπτή φτάνει στο κατώφλι μας. Με συνοπτικές διαδικασίες πρoσωπικότητες συρρικνώνονται ή καρατομούνται από ένα ειδικό είδος ανθρώπων, που λες και έχουν έρθει στη γη με ειδική αποστολή. Όταν διακυβεύονται τα δικά τους συμφέροντα δε, η μάχη είναι αδιάκοπη και μην αναρωτιέστε πως και δεν ξεπερνούν ποτέ τα όρια, γιατί δεν υπάρχει κανένα οριακό σημείο. Η εξέλιξη τους δεν ανακόπτεται, γιατί αυτό το είδος δεν προέρχεται από πίθηκο αλλά από υπερεξελιγμένα βαμπίρ ή χάιλαντερ ή κάτι ανάμικτο, όπως ο κιμάς, μισός μισός και διπλοκομμένος. 
 

Τελικά υπάρχει φως μέσα σ' αυτόν τον ευρύτερο "σκοταδισμό"; Πέρα από πτυχία και πετυχημένες καριέρες, υπάρχουν οι άνθρωποι που θα συμπεριφερθούν με θάρρος, ανθρωπιά και αγάπη; Λέω πως ναι, αλλά όλοι αυτοί πρέπει να αποκτήσουν δράση ώστε να δημιουργηθεί ζύμωση ιδεών, να κατακρημνιστούν οι δήθεν στυλοβάτες αυτής της καψερής της κοινωνίας και να αναδειχθούν νέα πρόσωπα που θα συμβάλλουν αποτελεσματικά σε έναν μεταγενέστερο κοσμοπολιτισμό που δεν θα αναγγέλλεται στα μπαλκόνια και μετά θα σκαλώνει στους επιτήδειους. 
 

Μα κι εμείς "οι απέξω" μήπως να σταματήσουμε να τριγυρνάμε αποσβολωμένοι λες και είμαστε κλεισμένοι σε ένα πλανητάριο καταδικασμένοι αιωνίως να χαζεύουμε τη θέα με πλήρη παθητικότητα; Ο πολίτης πρέπει να μαθαίνει όχι μόνο τα δικαιώματά του αλλά και τις υποχρεώσεις του. Ας αφήσουμε πίσω μας τον τυφλό κομματισμό, τις οικογενειακές κομματικές παραδόσεις και την πίστη σε λέξεις που δεν έχουν αντίκρισμα. Αυτός που υπόσχεται να μας "βολέψει" κάπου αν τον ψηφίσουμε δεν θα έχει ούτε σκοπό ούτε και χρόνο να ασχοληθεί με καμία ηθικοπνευματική, κοινωνική ή περιβαλλοντική αναβάθμιση. Αυτού του είδους η φαυλότητα που κάνει κύκλους τόσες δεκαετίες πρέπει να σταματήσει. Γιατί δεν μας θίγει αυτό πλέον; Γιατί ένα ένα τα βαμπίρ έγιναν ένας κι από μας; Γιατί αν δεν επηρεάζονται το εισόδημα μας και η γειτονιά μας δεν μας ενδιαφέρει πως ασκείται η πολιτική; Γιατί όλες οι καταστροφικές συλλογιστικές έγιναν άγραφοι νόμοι του κράτους, καθοριστικοί ακόμα και για την ίδια μας την υπόσταση; 

Φωτογραφία: maximus

Είναι τα όριά μας μεταθετά;

Με αφορμή την ερασιτεχνική προσπάθεια Δανών φυσικών να εκτοξεύσουν έναν πύραυλο στο διάστημα, αναρωτιέμαι αν μπορούσαμε να παρομοιάσουμε τα όρια του ανθρώπου με ένα διαστελλόμενο σύμπαν.

 

Αν ο άνθρωπος ανακαλύψει ότι μια άλλη σφαιρική θεώρηση ενεργοποιεί τα όριά του, είναι δυνατόν να επιστρέψει σε μια μονοδιάστατη θεώρηση και τι σημαντικό μπορεί να περατώσει πλέον μέσω αυτής;
 

Tι είναι όμως αυτό που ευαισθητοποιεί τελικά έναν άνθρωπο ώστε να ανεβάσει τον πήχη ψηλότερα και από πού αυτό ανακύπτει; Διευρύνει συνειδητά τα όριά του για να χωρέσουν παλιές και νέες αντιλήψεις; 
  

Αν στηριχτούμε στον επαγωγικό κατά μια έννοια συλλογισμό σύμφωνα με τον οποίο η φύση μέσα από τους κανόνες που τη διέπουν βρίσκεται σε μια διαρκή εξέλιξη και ο άνθρωπος υπάγεται στη φύση, τότε και τα όρια του ανθρώπου δεν θα μπορούσαν να διαγράφουν παρόμοια πορεία;

Φωτογραφία : Keith Lancaster - Τίτλος : Walking the dog

 

Όχι στην απευαισθητοποίηση των παιδικών ψυχών

 

Η συγκρότηση της προσωπικότητας των μικρών μαθητών δεν πρέπει να περιορίζεται μόνο στην αναγκαιότητα των γνώσεων αλλά πρέπει να περνά και μέσα από τη διαμόρφωση του ψυχικού τους κόσμου. Η συμβολή των γονιών πρέπει να είναι ουσιαστική στη συναισθηματική ασφάλειά των παιδιών, ώστε η υγιής έκφραση των συναισθημάτων τους, η δημιουργία, η φαντασία, η αγάπη για τη ζωή και ότι αυτή αντιπροσωπεύει να φωτίζουν τον δρόμο τους. 

Όταν συναντήσουν τις μεγάλες απαιτήσεις της αγοράς εργασίας, οι γνώσεις και οι πνευματικές δεξιότητες ίσως και να επαρκούν. Η απόκτηση όμως ευσυνειδησίας,  συναίσθησης του κοινωνικού τους ρόλου και δυνατής κοινωνικής στάσης για παράδειγμα σίγουρα προϋποθέτει την κάλυψη των ψυχικών τους αναγκών ως υπόβαθρο. Το ζητούμενο δεν είναι λοιπόν μόνο η πνευματική καλλιέργεια των παιδιών αλλά και η συναισθηματική.

Inception

Πρόκειται για μια περιπέτεια  στον άλλοτε τρυφερό και άλλοτε τρομαχτικό κόσμο του υποσυνείδητου η οποία πιστεύω θα συναρπάσει αρκετούς κυρίως λόγω των ανατροπών και του σασπένς. Ίσως να μην καθηλώνει ειδικά σε ένα θερινό σινεμά με πεταλουδίτσες να περνούν μπροστά από την οθόνη και αστέρια να πέφτουν αποσπώντας την προσοχή, αλλά το σενάριο είναι πολύ καλό για την κατηγορία του. Ομολογώ ότι μου κέντρισε το ενδιαφέρον αυτή η συνεχής ακροβασία των ηρώων μεταξύ διαφόρων επιπέδων ονείρου και πραγματικότητας με την βοήθεια της τεχνολογίας, οι οποίοι καταφέρνουν προς μεγάλη μου έκπληξη να αντιλαμβάνονται την αληθινή φύση των πράξεών τους ενώ βρίσκονται ακόμα υπό την επήρεια του ονείρου.

Μερικά ερωτήματά μου όμως έμειναν αναπάντητα διότι σύμφωνα με την δική μου συλλογιστική διαδικασία για να δεχτώ μια εξήγηση θέλω να περάσω μέσα από το αν, το γιατί και το αλλά, κάτι που η ταινία δεν επιτρέπει γιατί παρά τα 148 λεπτά υπάρχει πληθώρα εννοιών και a priori αποδοχών που παραδόξως τροποποιούνται σε δευτερόλεπτα και ο θεατής αναγκάζεται να τις προσπερνά και να εκτείνεται κατά μια έννοια πέρα από αυτές για να ακολουθήσει με γρήγορο μυαλό τη ροή.